Son yıllarda avukatlık bürolarından en sık duyduğumuz sorulardan biri şu: "Müvekkilimiz hizmetten çok memnun kalmış, hatta bizzat kendisi 'Sizi Google'da nasıl yorumlayayım, çok iyi geldi hakkınızı ödeyemem' diyor. Ama biz nasıl yönlendireceğimizi bilemiyoruz." Bu soru aslında sektörün içine düştüğü ilginç çıkmazı çok güzel özetliyor: Bir yanda yılların birikimiyle inşa edilmiş bir mesleki itibar, diğer yanda dijital çağın en basit beklentisi olan Google profilinin altına düşülmüş iki satır yorum. Kobimedya olarak yıllardır hukuk bürolarıyla çalışan bir ajans olarak gördüğümüz tablo şu: Avukatlar, reklam yasağı konusunda o kadar tedirgin ki, memnun bir müvekkilin organik olarak yazabileceği yorumun bile önünü tıkayacak bir çekince içindeler. Hâlbuki mesele sandıkları kadar korkutucu değil – yeter ki işin doğrusu bilinsin.
Baro duvarındaki tabela ile Google haritası aynı mantıkta çalışır
Mesleki itibar denince akla ilk gelen şeylerden biri, büronun bulunduğu binanın girişindeki pirinç tabeladır. O tabelayı astırmak reklam yasağına aykırı mı? Değil. Peki Google Haritalar'daki işletme profiliniz? O da değil. Avukatlık Kanunu ve Türkiye Barolar Birliği Meslek Kuralları, avukatın reklam yapmasını yasaklar; ancak bir avukatın adını, unvanını, adresini, çalışma alanlarını halka duyurması "tanıtım" kapsamında değerlendirilir ve serbesttir. İşte Google İşletme Profili (eski adıyla Google My Business) tam olarak bu tanıtım alanına girer. Yorumlar da bu profilin doğal bir parçası. Zaten Google, işletme sahibine "yorum yazdırmayı" değil, "yorum toplamak için bir bağlantı oluşturmayı" bir özellik olarak sunuyor. Asıl kafa karışıklığı bu noktada başlıyor: Ben bu bağlantıyı müvekkilime gönderebilir miyim? Gönderirsem reklam yasağını ihlal etmiş olur muyum?
Reklam yasağı ile yorum arasındaki ince çizgi nerede çizilir
Bu sorunun cevabını vermek için önce ihlalin ne olduğunu tanımlamak gerekiyor. Reklam yasağının ihlali, avukatın kendisini veya hizmetini övücü, abartılı, yanıltıcı ya da diğer meslektaşlarıyla kıyaslayıcı bir söylemle kamuya sunmasıdır. Şimdi düşünelim: Memnun bir müvekkilin yazdığı "Sayın Avukat X'e davamla ilgili gösterdiği özverili çalışma için teşekkür ederim, sonuçtan çok memnun kaldım" cümlesi kime aittir? Müvekkile. Bu ifadeyi avukat mı kaleme almıştır? Hayır. Avukat bu yorumu herhangi bir mecrada reklam malzemesi olarak mı kullanmıştır? Hayır. O hâlde burada bir reklam ihlali yoktur; bu, hizmet alan kişinin kendi özgür iradesiyle paylaştığı kişisel bir geri bildirimdir. TBB'nin bugüne kadar Google yorumları özelinde verdiği disiplin kararlarına baktığımızda da sırf yorum var diye ceza alan bir avukata rastlamak oldukça güç. Karşılaştığımız disiplin dosyalarında sorun genellikle yorumun varlığı değil, yorumun avukat tarafından nasıl elde edildiği veya nasıl kullanıldığı oluyor.
Hangi yorum meşru, hangisi risklidir
Yıllardır sahada avukatlarla çalışırken geliştirdiğimiz pratik ayrım şu: Yorumu riskli hâle getiren üç temel unsur var. Birincisi, avukatın yorumun içeriğine müdahale etmesi. "Bana şu cümleyi de ekler misiniz, dosyanın şu aşamasından bahsedin" gibi yönlendirmeler, yorumu artık müvekkilin değil avukatın eseri hâline getirir. İkincisi, müvekkil gizliliğini ihlal edecek detayların yorumda yer alması. Dava türünün, karşı tarafın, hatta bazen dosyanın bulunduğu mahkemenin adının bile geçmesi hem KVKK hem de meslek sırrı açısından sorun yaratabilir. Üçüncüsü ise yorumun karşılığında bir menfaat vaat edilmesi. "Yorum yazarsanız bir sonraki danışmanlık ücretsiz" demek, reklam yasağının ötesinde etik ihlal kapısını açar.
O zaman meşru yorum nasıl olmalı? Gerçek bir müvekkil tarafından, herhangi bir zorlama veya aşırı yönlendirme olmaksızın, hizmetten duyulan memnuniyeti genel ifadelerle anlatan, dosya detayına girmeyen, avukatın mesleki yetkinliği hakkında abartısız ve kişisel kanaate dayalı cümleler içeren bir metin. Hiçbir şey yazamayan müvekkil için yıldız verip "teşekkürler" demesi bile o profile değer katar. İşin püf noktası şu: Avukat müvekkile yalnızca "Hizmetimizden memnun kaldıysanız Google'daki profilimizde deneyiminizi paylaşabilirsiniz" diyerek bir bilgilendirme yapabilir. "Paylaşmak zorundasınız" diyemez, "şöyle paylaşın" diye dikte edemez, ödülle teşvik edemez. Ama kapıyı açık bırakabilir.
Olumsuz yoruma profesyonel yanıt vermek de itibar yönetiminin parçasıdır
İtibar yönetimi deyince çoğu kişinin aklına yalnızca beş yıldızlı yorumların sayısını artırmak geliyor. Oysa gerçek itibar, olumsuz bir yorumla karşılaştığınızda verdiğiniz tepkide şekillenir. Avukatlık mesleğinde bu durum daha da hassastır çünkü kaybedilen bir dava sonrası duygusal boşalım yaşayan müvekkil Google'a yönelip "Hiç ilgilenmedi, davayı kaybettik" yazabilir. İşte bu noktada birçok avukatın düştüğü en büyük tuzak, öfkeyle ve dosya detayına girerek cevap vermektir. Gördüğümüz bazı örneklerde avukat, "Siz bana gerekli belgeleri zamanında teslim etmediniz ki" diye yanıt yazıyor. Bu cevap, yorumu yazan kişinin müvekkil olduğunu açıkça teyit ettiği gibi, dosya içeriğine dair bilgileri de alenileştirmiş oluyor. Oysa meslek kuralları ve KVKK açısından yapılması gereken çok basit: "Hukuki hizmet alan kişilerin gizliliğine saygı gösterdiğimiz için bu platformda dosya detaylarına giremeyiz. Ancak her geri bildirimi değerlendirdiğimizi bilmenizi isteriz. Yaşadığınız memnuniyetsizliği çözmek için bizimle doğrudan iletişime geçmekten lütfen çekinmeyin." Bu cevap hem gizliliği korur, hem itibarlı bir duruş sergiler, hem de profili inceleyen potansiyel müvekkillere "Bu avukat zor durumda bile profesyonelliğini kaybetmiyor" mesajı verir.
KVKK ve müvekkil gizliliği: yorum toplamanın görünmeyen boyutu
Bir avukatlık bürosunun Google'da yorum toplarken KVKK'yı göz ardı etmesi düşünülemez. Burada iki katmanlı bir hassasiyet var. İlk katman, hukuki hizmet alan kişinin kimliğinin yorum ile ilişkilendirilmesi. Google hesaplarında genellikle kişilerin kendi adları ve soyadları görünür. Müvekkil, "Boşanma davamda gösterdiğiniz çabadan dolayı teşekkür ederim" yazdığı anda o hesabın sahibinin kim olduğu ve hangi avukattan ne tür bir hizmet aldığı internet ortamında kalıcı olarak kayda geçer. Birçok müvekkil bunun farkında bile değildir. İkinci katman ise avukatın, yorum bağlantısını müvekkile gönderirken kullandığı iletişim kanalı. WhatsApp'tan gönderilen bir mesaj, e-postaya eklenen bir bağlantı; bunların hiçbiri KVKK kapsamında kişisel veri işleme faaliyetinden bağımsız değildir.
Pratikte ne yapılabilir? Kobimedya olarak çalıştığımız bürolarda şu yaklaşımı benimsiyoruz: Müvekkile yorum bırakabileceği bilgisi sözlü olarak, dosya sonuçlandıktan sonra ve mümkünse yüz yüze görüşmede aktarılır. "Google'daki profilimizde deneyiminizi paylaşabilirsiniz; dilerseniz size bağlantıyı iletebilirim" ifadesi bir zorlama değil, bir hatırlatmadır. Müvekkil talep ederse bağlantı paylaşılır; talep etmezse konu kapatılır. Ayrıca müvekkile, yorum yazarken kendi gizliliğini koruması için dava türü veya kişisel detayları paylaşmaması gerektiği nazikçe hatırlatılabilir. Bunların hiçbiri reklam değil, bilgilendirme ve gizliliğe saygı kapsamındadır. Ama şunu da açıkça söylemek gerek: Çoğu avukatlık bürosunun bu tip bir süreci kendi başına yönetecek zamanı, insan kaynağı veya dijital altyapısı yok. Bu noktada işin içine profesyonel itibar danışmanlığı giriyor.
Kobimedya Vizyonu
Sektörde 20. Yılımız
Google yorumlarının yerel aramalardaki etkisi artık yadsınamaz
On yıl önce "İstanbul boşanma avukatı" yazıp Google'da arama yapan biri, karşısına çıkan ilk birkaç sonuca tıklayıp karar veriyordu. Bugün ise aynı kişi harita sonuçlarında çıkan üç beş avukat profiline giriyor; yıldız puanına, yorum sayısına, hatta yorumların içeriğine bakarak seçim yapıyor. Bu bir tahmin değil, yıllardır gözlemlediğimiz bir davranış kalıbı. Yerel SEO'da Google İşletme Profili'nin ağırlığı her geçen yıl artıyor. Özellikle "yakınımdaki avukat", "en iyi aile hukuku avukatı" gibi sorgularda, profili optimize edilmiş ve düzenli yorum alan bürolar sıralamada belirgin bir avantaj elde ediyor. Bunun sebebi karmaşık değil: Google, kullanıcıya en güvenilir, en aktif, en çok tercih edilen işletmeyi göstermek istiyor. Aktif bir profil, güncel iletişim bilgileri, yayınlanmış gönderiler ve elbette taze yorumlar – bunların hepsi Google'ın gözünde "bu işletme canlı ve güvenilir" sinyali.
Burada avukatlar için ilginç bir fırsat penceresi var. Çünkü sektörün büyük bölümü hâlâ bu alanı tam olarak kavrayabilmiş değil. Birçok büronun Google profili eksik bilgilerle dolu, çoğunda fotoğraf yok, yorum sayısı bir elin parmaklarını geçmiyor. Böyle bir ortamda, meslek kurallarına uygun şekilde yürütülen sürdürülebilir bir yorum yönetimi stratejisi, sizi rakiplerinizden birkaç adım öne çıkarıyor. Üstelik bu yatırım, fiziksel bir tabeladan ya da basılı kartvizitten çok daha geniş bir kitleye, çok daha düşük maliyetle ulaşmanızı sağlıyor.
Sürdürülebilir itibar disiplini nasıl kurulur
İtibar yönetimini yalnızca Google yorumlarına indirgemek yapılabilecek en büyük hatalardan biri. Çünkü potansiyel müvekkil Google'da adınızı arattığında karşısına çıkan şey sadece yorumlar değil; varsa hakkınızdaki haberler, sosyal medya paylaşımlarınız, yazdığınız makaleler, katıldığınız seminerlerin duyuruları, hatta yıllar önce bir forumda yaptığınız bir yorum bile olabilir. Kobimedya olarak kurumsal firmalarla çalışırken hep şunu söyleriz: Google sizin dijital vitrininizdir. Vitrinin önünde birikmiş birkaç iyi yorum, vitrin camının kirli olmasını örtmez. O yüzden sürdürülebilir bir disiplinden kastımız şu: Profilinizin bilgileri eksiksiz ve güncel olacak. Hizmet verdiğiniz alanları doğru tanımlayacaksınız; "aile hukuku, iş hukuku, ceza hukuku" gibi alanları Google profilinizde hizmet kategorisi olarak işaretleyeceksiniz. Büronuzun iç ve dış fotoğraflarını profesyonel bir gözle ekleyeceksiniz. Düzenli aralıklarla Google gönderileri paylaşacak, mevzuat değişiklikleri ya da önemli yargı kararları hakkında kısa bilgilendirici içerikler yayınlayacaksınız. Ve elbette, işin doğal akışı içinde gelen yorumları cevapsız bırakmayacaksınız.
Bütün bunları yaparken meslek kurallarının neresinde durduğunuzu bilmek, çizgiyi aşmamak, neyin tanıtım neyin reklam olduğunu doğru ayırt etmek gerekiyor. Örneğin Google gönderisi olarak "Seminerdeyiz" fotoğrafı paylaşmak tanıtımdır; "İstanbul'un en iyi avukatıyız, gelin bizi bulun" yazmak reklamdır. Aradaki farkı bilmek, işi profesyonel bir ajansla çalışmayı anlamlı kılan şeylerden biri.
Bizim yeğen halleder kolaycılığı itibarı yakıp geçebilir
Hukuk bürolarından sık duyduğumuz bir cümle vardır: "Dijital işleri yeğenim hallediyor, o bilgisayardan anlıyor." Yeğenin bilgisayardan anlaması başka şey, avukatlık mesleğinin etik çerçevesi içinde dijital itibar yönetimi başka şey. Yanlış yazılmış bir yanıt, KVKK'ya aykırı bir yorum, uygunsuz bir görsel – bunların her biri meslek hayatınızda telafisi zor hasarlar bırakabilir. Üstelik Google'daki dijital ayak iziniz silinmez; bugün sildiğiniz bir içerik çoktan arşivlenmiş, ekran görüntüsü alınmış olabilir. O yüzden "olsun, bir şekilde yürür" zihniyeti bu alanda çalışmaz.
Avukatlık bürosu için Google yorum ve itibar yönetimi, sanıldığı gibi reklam yasağının karanlık bir köşesi değil; aksine doğru yapıldığında mesleğin saygınlığını dijital dünyaya taşıyan aydınlık bir vitrin çalışmasıdır. Yeter ki işin hukuki, etik ve dijital boyutlarına aynı anda hâkim bir bakış açısıyla yürütülsün. Kobimedya olarak uzun yıllardır tam da bu kesişim noktasında duruyoruz: Bir yanda hukuk bürolarının mesleki hassasiyetlerini anlayan, diğer yanda Google'ın sürekli değişen algoritmalarını ve yerel SEO dinamiklerini takip eden bir ekip. Her müvekkilin ihtiyacı, büronun büyüklüğü ve hedefleri farklı olduğu için sunduğumuz çözümler de standart paketler hâlinde değil; tamamen size özel olarak şekilleniyor. Eğer "Müvekkilim memnun ama bunu dijitalde nasıl görünür kılacağımı bilmiyorum" diyorsanız, doğru yerdesiniz. Gelirken yanınıza kahve değil, mevcut Google profilinizin bir ekran görüntüsünü alın; yeter.
Web Sitesi: kobimedya.com
