Geçen hafta bir İK yöneticisiyle oturmuş, yeni açtıkları pozisyon için neden hâlâ doğru adayı bulamadıklarını konuşuyorduk. İlan metnini gösterdi: yazım hatası yok, yan haklar güzel, sorumluluklar net. "Bilmiyorum artık" dedi, "başvuranlar ya bizim seviyemizin çok altında ya da iş tanımını okumamış." Sohbet biraz ilerleyince, adaylara kendilerini nasıl gösterdiklerini sordum. Cevap klasikti: LinkedIn'de standart bir şirket sayfası, kariyer.net'te yayınlanmış uzun bir ilan, web sitesinde çoğu zaman güncel bile olmayan bir "Kariyer" butonu. Yani karşıdaki insana anlatacakları sıfır hikâye, sıfır yüz, sıfır duygu. İşte tam orada durup şunu fark etmemiz gerekiyor: iş ilanı yayınlamakla yetindiğiniz her gün, aslında nitelikli adayı rakibinize itiyorsunuz. Çünkü insanlar artık metne değil, yüze ve hikâyeye bakıyor. İşveren markası videosu işe alım tanıtımı kavramı tam da bu noktada devreye giriyor.
İlan metni değil, çalışanın yüzü aday çekiyor
Yıllardır insan kaynaklarının en büyük şikâyetlerinden biri, gelen CV'lerin pozisyonla uzaktan yakından ilgisi olmaması. Peki hiç kendimize sorduk mu: biz adaya ne gösteriyoruz? Üç paragraflık bir görev tanımı, şirketin kurumsal dilde yazılmış iki cümlelik tarihçesi ve belki bir logo. Bununla karşılaşan aday, arka arkaya scroll yapıp geçtiği onlarca ilandan birini daha görüyor. Ama bir video ile karşılaştığında duruyor. O videoda konuşan bir insan var, gülümsüyor, ofisini gösteriyor, iş arkadaşlarından bahsediyor. Bu artık bir ilan değil, bir davet. Sahada gördüğümüz şey şu: güçlü bir iş ilanı çekimi yapan firmalar, aynı pozisyon için hem daha az ama çok daha doğru başvuru alıyor. Nicelikten niteliğe geçişin anahtarı, ekrana bir insan yüzü koyabilmekten geçiyor.
Nitelikli aday başvurmadan önce şirketinizi araştırıyor
Bugün iyi bir yazılımcı, iyi bir satış temsilcisi ya da iyi bir operasyon yöneticisi, başvuru yapmadan önce sizi mutlaka aratıyor. Instagram'da şirket paylaşımlarınıza bakıyor, YouTube'da varsa videolarınızı izliyor, Glassdoor ve benzeri platformlarda eski çalışan yorumlarını okuyor. Eğer dijitalde onu karşılayan hiçbir sıcak içerik yoksa, zihninde sizi "vasat" kategorisine koyuyor. En acısı da şu: bu durumdan haberiniz bile olmuyor. Çünkü o aday size başvurmadı. Siz sadece başvuranların kalitesizliğine bakarak piyasanın kötü olduğunu düşünüyorsunuz. Oysa nitelikli aday, işveren markası güçlü olan firmaya yöneldi bile. Video içerikler bu araştırma sürecinde karşılarına çıktığında, şirketinizin nasıl bir yer olduğunu birkaç dakikada anlamalarını sağlıyor. Bir metin sayfasında on dakika geçirmezken, üç dakikalık bir ofis turu videosunu sonuna kadar izliyor insanlar.
Çalışan röportajı ile kurum kültürünü dürüstçe göstermek
En sık yapılan hatalardan biri, pazarlama videosu ile işe alım videosunu aynı kefeye koymak. Ürün ya da hizmet tanıtan videoda parlatılmış bir yüzey olabilir, zaten müşteri de bunu bilir. Ama iş ilanı çekiminde aynı yapaylığı yaparsanız, karşıdaki aday bunu birkaç saniyede hisseder. Yıllardır gördüğümüz en etkili formül, gerçek çalışanlarla yapılan samimi röportajlar. Kobimedya olarak bu tarz prodüksiyonlarda hep şunu tavsiye ediyoruz: çalışana prompter tutmayın, ezber cümleler kurdurmayın. Ona şirkette geçirdiği gerçek bir gününü anlattırın. İlk haftasında nasıl karşılandığını, en sevdiği projeyi, zorlandığı ama aştığı bir anıyı sorsun yönetmen. Kamera zaten o doğallığı yakalayınca izleyen de yakalıyor. Bu tarz bir işveren markası videosu işe alım tanıtımı, aynı zamanda şirket içindeki kültürü dışarıya olduğu gibi yansıttığı için yanlış beklentili başvuruları da otomatik elemiş oluyor.
Bir iş gününü anlatan ofis ve saha çekimi
Çalışan röportajı kadar önemli bir diğer unsur, o röportajda anlatılanları görselle destekleyen çekim planı. Aday, "bizim ofiste hiyerarşi yoktur" lafını birinin ağzından duyarken, arka planda masalar arasında kurulmuş doğal bir sohbeti de görsün. "Biz sahadayız" diyen bir firma, stüdyoda takım elbiseyle konuşan bir genel müdür görüntüsüyle yetinemez. Şantiyede baret takan mühendisi, depoda barkod okuyan lojistik sorumlusunu, mutfakta şefiyle birlikte tabak çıkaran komiyi gerçek ortamında göstermeli. Bu sahneler, potansiyel adaya şu mesajı verir: "Bu video senaryo değil, belgesel." Ve insanlar belgesel gerçekliğe güvenir. Prodüksiyon tarafında dikkat ettiğimiz kritik noktalardan biri, bu saha çekimlerini rahatsız edici bir set kalabalığıyla yapmamak. Minimum ekipmanla, çalışanların doğal akışını bozmadan, adeta bir sineğin duvardaki gözü gibi kayıt almak. Ancak böyle çekilmiş bir ofis ve saha videosu, izleyiciye "ben de burada olmak isterim" dedirtebilir.
Yanlış adayı eleyen, doğru adayı çeken mesaj kurgusu
İş ilanı çekimindeki belki de en stratejik adım, video mesajının kurgulanma biçimi. Sandığınızdan çok daha fazla İK departmanı, "herkes başvursun" mantığıyla video ürettiriyor. Oysa asıl mesele, doğru aday kadar yanlış adayı da elemek. Bunu nasıl başarabiliriz? Video içinde pozisyonun zorluklarını, rutinini ve beklentileri net biçimde ortaya koyarak. Örneğin bir muhasebe uzmanı arıyorsanız, "bizde dönemsel yoğunluklar olur, kapıda yemek yediğimiz günleri biliriz" diyen bir cümle, işi "9-6 masa başı rahat pozisyon" sanan kişiyi eleyecektir. Buna karşılık tam da o tempoyu seven ve anlamlandıran biri, "bu benim ortamım" deyip başvuracaktır. Bu kurgu, prodüksiyon öncesi iyi bir İK brifingi gerektiriyor. Video çekim ekibinin, sadece güzel görüntü alan değil, aynı zamanda pozisyonun ruhunu anlayan bir partner gibi çalışması şart. Kobimedya olarak bu noktada ön prodüksiyon sürecini asla kısa tutmayız; doğru sorularla şirketin gerçek ihtiyacını ve kaçınmak istediği profili belirleriz. Sonrasında görüntü ve ses, o stratejinin sanatsal birer aracı hâline gelir.
Videoyu kariyer sayfası, LinkedIn ve ilan platformunda kullanmak
Harika bir video çektiniz. Şimdi bunu nereye koyacaksınız? En büyük yanılgılardan biri, videoyu sadece YouTube'a yükleyip linkini ilan metnine eklemek. Oysa platformların algoritmaları, video içeriğe metin içerikten çok daha fazla öncelik veriyor. Örneğin LinkedIn'de doğrudan yüklenmiş bir video, harici link içeren bir gönderiye kıyasla çok daha yüksek erişim ve etkileşim alır. Aynı video, şirketin kariyer sayfasında otomatik oynatılacak şekilde konumlandırılmalı. İlan platformlarında ise açıklama kısmına gömülü ya da en azından dikkat çekecek şekilde bağlantısı verilmeli. Bunun da ötesinde, çalışanların bu videoyu kendi sosyal medya hesaplarında paylaşması sağlanmalı. Kendi ekibinden arkadaşının yüzünü gören mevcut çalışan, doğal bir gururla paylaşıyor ve bu sayede organik erişim katlanıyor. Yani video prodüksiyonu, dağıtım stratejisiyle beraber düşünülmeli. Yoksa birim zamanda harcanan emek, izlenmeyen bir klasörde çürümeye mahkûm olur.
Kobimedya Vizyonu
Sektörde 20. Yılımız
Çalışan bağlılığına yan etkisi: gurur duyulan içerik
İşveren markası videosunun en az konuşulan ama Kobimedya olarak sahadaki deneyimimizle en net gördüğümüz faydası, mevcut çalışanlar üzerindeki etkisi. Bir iş ilanı çekimi için kamera önüne geçen çalışan, şirket tarafından değer gördüğünü, fikrinin ve yüzünün kurumu temsil edecek kadar önemli bulunduğunu hissediyor. Bu duygu, hiçbir iç iletişim bülteninin ya da motivasyon mailinin veremeyeceği bir aidiyet yaratıyor. O video yayınlandığında, çalışan bunu ailesine, arkadaşına, eski okul grubuna gösteriyor. "Bakın, benim iş yerim işte burası" diyor. İçeriden yayılan bu gurur, dışarıdan bakana da geçiyor. Aday, başvurmadan önce şirkette çalışmanın nasıl hissettirdiğini neredeyse iliklerine kadar anlıyor. Üstelik bu video, aylar sonra bile yeni işe başlayan birine oryantasyonda izletilebilecek, kurum hafızasını ve kültürünü aktaran kalıcı bir varlığa dönüşüyor.
Kameranın yakaladığı şey, şirketin asıl karakteri
Yıllardır farklı sektörlerden onlarca firma için video içerik üretiyoruz. Şunu çok net söyleyebiliriz: kamera, şirketin maskesini düşüren çok dürüst bir aynadır. Eğer mutsuz bir ekip, sahte bir enerji, zoraki gülümsemeler varsa, bunu izleyiciden saklamanın hiçbir yolu yok. Mikrofon hassastır, lens acımasızdır. İşte bu yüzden video çekimi, aslında şirket için dolaylı bir iç denetimdir. Eğer çalışanlarınızı kameranın önüne koymaktan çekiniyorsanız, önce kurum içi kültürü ve bağlılığı masaya yatırmanız gerekir. Tersi durumda, yani gerçekten iyi bir yerde çalışılıyorsa, video prodüksiyonu adeta bir kutlamaya dönüşür. Zaten piyasada nitelikli adayın aradığı da budur: çalışanının gözünün içi gülen şirket. Ne kadar maaş verdiğinizi ilan metninde yazarsınız, ama o maaşı almanın nasıl hissettirdiğini ancak bir işveren markası videosu işe alım tanıtımı gösterir.
Yapay zeka devrinde insanı arayan adaya dokunmak
Bugünlerde İK süreçlerine yapay zeka hızla entegre oluyor. CV taramaları, otomatik ön eleme mailleri, hatta ilk mülakatı yapan sohbet robotları... Tüm bu teknolojik gelişmeler içinde adayın giderek daha az insan teması bulduğu bir sürece evriliyoruz. Tam da bu yüzden, iyi hazırlanmış bir insan kaynakları videosunun değeri katlanarak artıyor. Çünkü aday, robotlarla muhatap olmadan önce gözlerinin içine bakabileceği bir insan arıyor. Şirketinizin ekibini, ofisini, toplantı odasındaki kahkaha sesini duymak istiyor. Bunu ona verebilen firmalar, yapay zeka çağının en büyük rekabet avantajına sahip oluyor: samimi insan bağı. Bu bağı kurabilmek için prodüksiyon kalitesi elbette önemli ama çok daha önemlisi, videoya aktarılan duygunun sahici olması. Kobimedya olarak her zaman şu prensiple çalışırız: sahne yönetmeyiz, atmosfer kurarız. Gerisi zaten kendiliğinden gelir.
Maliyet zihniyeti ve gerçek yatırımın ne olduğu
Konu video çekimi olunca sık duyduğumuz bir cümle var: "Bizim yeğen elinde telefonla güzel videolar çekiyor, ona yaptıralım mı?" Bu soruya cevap vermeden önce şirketlere hemen yanlış işe alımın kendilerine nelere mal olduğunu sormalıyız. Yanlış bir kişiyi işe almak, onu eğitmek, uyum sağlayamayınca yolları ayırmak ve süreci baştan başlatmak... Bunun toplam maliyeti, çoğu zaman pozisyonun yıllık ücretinin ciddi bir kısmına denk gelir. Şimdi bu tabloya bakıp, şirketin kapısı olan o videoyu cep telefonu kamerasına emanet etmek ne kadar akılcı? Profesyonel iş ilanı çekiminin maliyeti, her şirketin büyüklüğüne, ihtiyacına, çekim günü sayısına, kurgu süresine göre değişiklik gösterir. Burada önemli olan rakamın kendisi değil, o videonun önleyeceği yanlış işe alım maliyetleri ve çekeceği doğru aday sayısıdır. Bir video prodüksiyon ajansıyla çalışırken aslında bir kamera ve montajcı kiralamazsınız; işveren markanızı inşa edecek stratejik bir içeriğe yatırım yaparsınız. Bu yatırımın karşılığı da genellikle ilk doğru işe alımda kendini amorti eder.
Sonuç: taş duvara değil, insan hikâyesine yatırım
Türkiye'de hâlâ birçok şirket, ofisin girişindeki mermer duvara, son model araçlara, pahalı fuar stantlarına harcadığı bütçenin onda birini, insanların şirketi tanıdığı ilk dijital yüze ayırmıyor. Oysa sizi asıl büyütecek olan, o duvarı kimlerin arkasında çalıştığı. Ve o insanları size getirecek olan şey, onlara anlatacağınız samimi, dürüst, izlenesi bir hikâye. İş ilanı metninin sonuna eklenmiş bir video linki değil, baştan sona bir işveren markası stratejisiyle kurgulanmış, doğru platformlarda konumlandırılmış, çalışanın sesi olmuş bir içerik. Kobimedya olarak yirmi yıldır bu sektördeyiz. Kamera arkasında da önünde de neyin işe yarayıp neyin yaramadığını test ede ede öğrendik. Eğer şirketinize gerçekten ait olacak adaylara ulaşmak, yanlış başvurularla vakit kaybetmeyi bırakmak ve en önemlisi mevcut ekibinize "bu şirket bana değer veriyor" dedirtmek istiyorsanız, doğru yere geldiniz. İhtiyacınıza ve şirketinizin dinamiğine özel, stratejiyle yoğrulmuş bir iş ilanı çekimi için bizimle temas kurmanız yeterli.
Web Sitesi: kobimedya.com
